Als expat in Medellín wonen: de U-curve van culturele aanpassing
Op een dag kijk je vanaf een balkon naar de bergen en denk je:
“Medellín, waar ben je al die tijd geweest?”
Een paar weken later probeer je een huurcontract te doorgronden, stel je vragen in een WhatsApp-groep en vraag je je af waarom iets dat heel eenvoudig leek, in Medellín toch zes verschillende gesprekken vereist.
Je bent niet de enige. Of althans, niet de enige bij wie dit speelt.
Als expat in Medellín wonen draait niet alleen om het vinden van een appartement, het kiezen van een wijk of ontdekken waar je goede koffie kunt halen. Het gaat ook om het aanpassen aan een andere cultuur, een ander ritme en een compleet nieuwe manier van leven.
En dat proces wordt al tientallen jaren bestudeerd.
In 1955 publiceerde de Noorse socioloog Sverre Lysgaard het werk *Adjustment in a Foreign Society: Norwegian Fulbright Grantees Visiting the United States*. Hij nam een patroon waar: de aanpassing kon in het begin relatief gemakkelijk aanvoelen, moeilijker worden zodra de nieuwigheid eraf was, en na verloop van tijd weer verbeteren.
Als grafiek weergegeven, zag dat patroon eruit als een U.
Dat idee werd bekend als de ‘U-curve van interculturele aanpassing’ (U Curve of Cross Cultural Adjustment); een van de klassieke modellen die beschrijven wat er emotioneel kan gebeuren wanneer we ons in een nieuwe cultuur vestigen.
Een paar jaar later publiceerde antropoloog Kalervo Oberg zijn invloedrijke werk over cultuurschok, waarin hij het proces van aanpassing aan een nieuwe culturele omgeving beschreef. Zijn artikel uit 1960 vormde een belangrijke basis voor het begrijpen van de verschillende fasen die mensen kunnen doorlopen na een verhuizing naar het buitenland.
De U-curve van culturele aanpassing
Mensen zijn natuurlijk geen grafieken.
Niet iedereen volgt dezelfde curve, in hetzelfde tempo of zelfs in precies dezelfde volgorde. Uit onderzoek naar interculturele aanpassing is ook gebleken dat aanpassing in de praktijk niet voor iedereen noodzakelijkerwijs een perfecte U-vorm volgt.
Toch blijft het een opvallend herkenbare manier om de emotionele ups en downs van een nieuw leven in een ander land te begrijpen.
En als dat land Colombia is en die stad Medellín, kunnen delen van die curve heel vertrouwd aanvoelen.
1. Huwelijksreis: Medellín, waar ben je al die tijd geweest?
Je komt aan.
Je daalt af vanaf het vliegveld, de bergen doemen op en de stad ontvouwt zich voor je.
Het weer zit mee. Het groen doet je goed.
De terrasjes zorgen ervoor dat je nog een beetje meer verliefd wordt.
Je ontdekt Laureles, El Poblado, Manila en Envigado. Je vindt prachtige cafés, proeft fruitsoorten waarvan je de namen maar niet kunt onthouden, slaat veel te veel restaurants op in Google Maps en denkt:
“Medellín, waar ben je al die tijd geweest?”
Alles voelt nieuw en spannend aan.
Zelfs het zoeken naar een appartement kan leuk zijn. Geniet ervan. Absoluut. Maar haast je niet.
Het is allemaal één en al rozengeur en maneschijn. Het accent klinkt muzikaal, de service voelt warmer aan dan verwacht, de smaken zijn intens, overal klinkt muziek en, eerlijk gezegd, ziet het leven er verdomd goed uit.
En precies daar kan de wittebroodsweken-fase je op het verkeerde been zetten:
Je bekijkt Medellín door de ogen van een bezoeker, terwijl je tegelijkertijd beslissingen begint te nemen als een inwoner.
2. Cultuurschok: wacht... hoe werkt dit eigenlijk?
En dan…
Dat spectaculaire appartement met het geweldige uitzicht voelt misschien net iets minder spectaculair aan de ochtend nadat je er bent ingetrokken en ontdekt dat er al om 05.00 uur ’s ochtends luidruchtige bussen onder je balkon voorbijrijden.
Of dat de bouwactiviteiten bij de buren – die je tijdens de bezichtiging nauwelijks opmerkte – betekenen dat je drie keer per week moet stofzuigen.
Of dat die “korte wandeling naar de supermarkt” een heuvel omvat waarvoor je waarschijnlijk klimuitrusting, een energieboost en een moment om op adem te komen nodig hebt zodra je de top bereikt.
Voor nieuwkomers is het vaak het slimst om te beginnen met tijdelijke huisvesting en jezelf de tijd te gunnen om Medellín te leren kennen, voordat je je vastlegt op een langetermijncontract.
Want kiezen waar je hier gaat wonen, gaat niet alleen om het uitzoeken van een mooi appartement.
Het gaat erom dat je begrijpt hoe je levenskwaliteit er daadwerkelijk uit zal zien.
Ontdek onze dienst voor het zoeken naar tijdelijke huisvesting
Dan begint het echte leven.
Je beslist niet langer alleen waar je gaat eten.
Je moet problemen oplossen, hier en daar brandjes blussen en soms in recordtempo belangrijke beslissingen nemen, met gevolgen die je nog niet volledig overziet.
En je ontdekt al snel dat genoeg Spaans spreken om een biertje te bestellen, niet hetzelfde is als genoeg Spaans spreken om te onderhandelen over een huurcontract.
Processen verlopen anders.
En Google Translate weet niet altijd raad met ‘Paisa’-slang.
Je leest de woorden en denkt:
“Oké, maar wat bedoelt hij nou eigenlijk?”
De bureaucratie werkt anders en kan overweldigend aanvoelen.
Ook de tijdsbeleving is anders; het kan even duren voordat je hun opvatting van tijd doorhebt.
Communicatie is bovendien niet altijd even nauwkeurig.
Misschien ben jij iemand die alles letterlijk neemt, terwijl zij flexibel zijn.
Jij wacht op een exacte datum en krijgt te horen:
“Half september.”
Half september?
Je brein wil een dag, een tijdstip en bij voorkeur een agenda-uitnodiging.
Dit is het punt waarop dingen zowel fascinerend als – soms – om gek van te worden kunnen zijn.
Als je afkomstig bent uit een cultuur die meer gestructureerd of direct is, of die veel waarde hecht aan exacte gegevens en bondige antwoorden, kan je brein plotseling in een ware cultuurschok terechtkomen.
Een *paisa* geeft je misschien een ruimere tijdsindicatie, kleurt een verhaal aan, gebruikt een uitdrukking die je nog nooit eerder hebt gehoord, maakt een vergelijking die voor jou totaal geen steek houdt, of gebruikt een heel normale lokale overdrijving die jouw buitenlandse brein letterlijk probeert te interpreteren.
Je kunt elk woord begrijpen en toch niet helemaal doorhebben wat er nu eigenlijk bedoeld werd.
Culturele verschillen voelen charmant aan als je op vakantie bent.
Ze voelen een stuk minder charmant wanneer ze invloed krijgen op je geld, je tijd, je papierwerk of je dagelijkse routine.
Misschien mis je het gemak waarmee bepaalde dingen thuis verliepen.
Misschien raak je gefrustreerd.
Misschien vraag je je zelfs af of verhuizen wel zo’n briljant idee was.
Welkom bij de cultuurschok.
Medellín is niet plotseling veranderd.
Je bent simpelweg niet meer op vakantie.
3. Aanpassing: ah... nu snap ik het
Stukje bij beetje vallen de puzzelstukjes op hun plek.
Je weet welke wijken bij je passen en welke absoluut niet.
Je begrijpt ook dat Manila, Provenza, Los Balsos, La Aguacatala en Vizcaya totaal verschillende dagelijkse ervaringen kunnen bieden, ook al maken ze allemaal deel uit van wat in de volksmond simpelweg “Poblado” wordt genoemd.
Je weet wanneer het verkeer hopeloos vaststaat en wanneer je beter even kunt gaan zitten voor nog een kop koffie.
Je hebt je vaste supermarkt, je sportschool, je favoriete bar en waarschijnlijk iemand in het buurtwinkeltje die al weet wat je koopt.
Je hebt ook een van de belangrijkste lessen over verhuizen geleerd:
Het beste huis is niet per se het mooiste huis. Het is het huis dat werkt voor jouw leven van alledag.
Misschien kwam je hier met het idee dat El Poblado de plek voor jou was, maar bleek je uiteindelijk veel gelukkiger in Laureles, Ciudad del Río of Envigado.
Misschien dacht je dat een panoramisch uitzicht je droom was, terwijl je nu vooral waarde hecht aan alles te voet kunnen bereiken.
De stad is er niet eenvoudiger op geworden.
Jij hebt geleerd hoe je erin je weg vindt.
Maar misschien zijn er nog wat klusjes te doen, procedures waarbij je wel wat hulp kunt gebruiken, en ontbreken er nog een paar puzzelstukjes voordat alles echt op zijn plek valt.
Soms is een helpende hand nog steeds welkom.
En dat is helemaal prima.
Je hoeft je niet te schamen om hulp te vragen, ook al ben je hier al een tijdje.
4. Beheersing en integratie: wanneer Medellín niet langer tijdelijk aanvoelt
En dan, op een dag, gebeurt het zonder veel ophef.
Je stopt ermee om voortdurend te zeggen:
“In Colombia doen ze dit anders.”
Je hebt de gang van zaken gewoon door.
Je hebt je vaste plekken, routines en een sociaal leven.
Je weet wie je moet bellen, waar je naartoe moet, en waar je je wel of juist absoluut niet druk over hoeft te maken.
En misschien ben jij nu wel degene die antwoord geeft op de vragen die je zelf maanden geleden nog stelde.
Dat is het mooie van culturele aanpassing.
Medellín begint deel uit te maken van je denkwijze.
Het betekent niet dat je verliest wie je was of dat je plotseling Colombiaan wordt.
Het betekent dat je hebt geleerd te schakelen tussen verschillende culturele referentiekaders en dat de stad deel is gaan uitmaken van je eigen, aangepaste levensstijl.
Het dieptepunt van de U-curve doorstaan en weer omhoog klimmen is een hele reis op zich.
En het gaat om veel meer dan alleen het vinden van een woning.
Je echt settelen betekent dat je duizend kleine dingen begrijpt: hoe de stad in elkaar zit, wat je werkelijke opties zijn, op welke signalen je moet letten, wat normaal is en wat niet, waar je je prettig voelt en welke beslissingen logisch zijn voor jouw manier van leven en om je echt thuis te voelen.
We kunnen cultuurschok niet wegnemen, maar we kunnen het verloop ervan wel korter en soepeler maken.
Sterker nog: we zouden het niet eens helemaal willen wegnemen.
Een van de mooiste aspecten van verhuizen naar het buitenland is ontdekken dat dingen ook anders kunnen: je leert nieuwe manieren kennen, zet er vraagtekens bij en vindt gaandeweg je eigen weg ergens daartussenin.
Als mens verzetten we ons van nature tegen verandering.
Onze hersenen houden van de comfortzone. Het accepteren van nieuwe gewoontes kost moeite. Dat ongemak hoort nu eenmaal bij het aanpassingsproces.
Maar het lastige deel van dat proces hoeft niet zo zwaar te zijn.
Met de juiste informatie, lokale tips en een paar handige ‘shortcuts’ wordt de weg soepeler, makkelijker en zelfs leuk.
Je kunt het ongemak van de aanpassing beperken door over de juiste middelen en informatie te beschikken, nog voordat een klein probleem uitgroeit tot een grote frustratie.
En misschien voorkom je zo een paar kostbare fouten en momenten van:
“Waarom heeft niemand me dit eerder verteld?”
“Was hier een snellere manier voor?”
“Ik zou veel minder gefrustreerd zijn geweest als iemand me dit gewoon had uitgelegd.”
“Mijn landing zou veel zachter zijn geweest als ik dit had geweten.”
Als je je overweldigd begint te voelen, kan ‘Settling in Medellín’ fungeren als jouw vertrouwde lokale team dat je ter plaatse bijstaat.
Je beschermengel vóór aankomst.
Je steun en toeverlaat na aankomst.
En zelfs een helpende hand wanneer het tijd is voor een soepel vertrek.
Zie ons als je lokale ‘peetouder’: de persoon aan wie je al die vragen kunt stellen waarvoor je anders niet weet bij wie je terechtkunt.
In plaats van vragen te stellen in tien verschillende WhatsApp-groepen en te eindigen met vijftien uiteenlopende meningen, krijg je bij ons duidelijke antwoorden op één plek.
Efficiënt, nietwaar? Tijd is goud waard.
- Is dit echt een redelijke vraagprijs? Hoe weet ik dat?
- Is het normaal dat een verhuurder hierom vraagt?
- Wie behartigt mijn belangen of komt voor mij op?
- Zou de juiste ondersteuning aan het begin me later kopzorgen kunnen besparen?
- Is een aanbetaling wettelijk toegestaan?
- Kan ik de visumprocedure zelf regelen?
Sometimes one good local answer can save you ten WhatsApp conversations, three wrong decisions and a very expensive lesson.
Take advantage of our free courtesy video call to help guide your arrival, your life in Medellín or even your departure.
Bring your doubts.
Bring your worries.
Bring your entire list of questions.
We will help you make sense of them in this introductory video call.
Referenties
Lysgaard, Sverre (1955). Adjustment in a Foreign Society: Noorse Fulbright-beurshouders op bezoek in de Verenigde Staten. International Social Science Bulletin, jaargang 7, nr. 1, blz. 45 tot 51.
Oberg, Kalervo (1960). Cultural Shock: Aanpassing aan nieuwe culturele omgevingen. Practical Anthropology, jaargang 7, nr. 4, blz. 177 tot 182.
Neem vandaag nog contact met ons op en ontdek hoe we uw aankomst in Colombia eenvoudig, snel en volledig zorgeloos kunnen maken.
Ons team staat klaar om u door elke stap van het proces te begeleiden en biedt oplossingen op maat voor leidinggevenden, multinationals, expats en digital nomads die zich succesvol in Medellín willen vestigen.
